Jobs

Een brede waaier van mogelijkheden: drie portretten van grensarbeiders

Twee werelden combineren die zo verschillend en tegelijkertijd zo gelijk zijn. Dat is de reden waarom ik al meer dan tien jaar de taalgrens oversteek om naar het werk te gaan. Ik ben geboren in Wallonië, woon in Vlaanderen en werk nu weer in Wallonië … ik behoor dus een beetje tot de groep van de zogenaamde ‘grensarbeiders’. Dit fenomeen is niet nieuw, want onze Eurometropool-regio met haar talrijke grenzen is al vele jaren een uitstekende uitvalsbasis om grensarbeid te verrichten. Ik wil hier geen statistieken toelichten noch een economische of geschiedkundige uiteenzetting geven. Veel interessanter is een gesprek met mijn grensoverschrijdende vrienden die met plezier hun ervaringen met ons willen delen.


Op zoek naar mijn vrienden

Maar waar moet ik die gaan zoeken? Er zijn immers Fransen die in Vlaanderen of Wallonië werken, Walen die in Frankrijk of Vlaanderen werken, en Vlamingen die in Wallonië of Frankrijk werken. Zoals u ziet, kunnen we in onze regio veel grenzen oversteken. 

Al snel dacht ik aan een Franse collega die in Wallonië werkt, en aan een Vlaamse vriend die in Frankrijk werkt. Maar het kostte me heel wat meer moeite om een Française te vinden die in Vlaanderen werkt. Komt dat door het taalbarrière?

Pol, Ahmed en Séverine

Tijdens mijn gesprek met mijn grensoverschrijdende vrienden Pol, Ahmed en Séverine viel me op dat ze allen met heel veel liefde en respect over hun regio van tewerkstelling praatten. Ze zijn het er allen over eens dat werken in een buurland een verrijking is, zowel op professioneel vlak als op persoonlijk vlak. 

Pol: “Ik voel me er thuis.”

“Een grote sprong in het onbekende … zo voelde het zes jaar geleden aan, toen men me voorstelde samen te werken met een school uit Roubaix”, aldus Pol Coussement, artistiek directeur bij de vzw Passerelle uit Kortrijk. “Het doel van ons project bestaat erin aan beide zijden van de grens een school aan te zetten tot dansen. Dat aanvankelijk kortstondige avontuur groeide uit tot een duurzaam project, want samen met mijn Franse collega richtte ik onlangs een nieuw dansgezelschap op in Roubaix. Ondertussen leerde ik Roubaix en haar culturele diversiteit kennen. Ik voel mij er thuis en ik ben trots op de mensen van mijn team en op de mensen met wie ik samenwerk, ik heb al fantastische mensen ontmoet! Vanuit professioneel oogpunt had ik toegang tot een brede waaier van mogelijkheden over de grens heen.” 

Ahmed: “Ik sta sneller in Mouscron dan in Lille.”

“Grenzen?  Ik voel me meer Europeaan dan Fransman. Ik ben van Marokkaanse oorsprong maar ben in Duitsland geboren. Ik groeide op in Frankrijk, waar ik nog steeds woon. Voor mijn werk pendel ik al tien jaar tussen Tourcoing en Mouscron”, vertelt Ahmed Sbai, pedagogisch coördinator en leerkracht informatica aan het IEPS. “Werken in België was een bewuste keuze: de studies om een GPB te behalen, duurden in België minder lang dan in Frankrijk. Aangezien ik vóór 2012 werd aangenomen, behoud ik dankzij mijn statuut als grensarbeider een aantrekkelijk fiscaal voordeel. De nabijheid speelt ook een belangrijke rol, want ik sta sneller in Mouscron dan in Lille waar ik mijn loopbaan begonnen ben.” Zijn er dan geen nadelen? Ahmed ziet er naar eigen zeggen weinig. Hij vindt het jammer dat de vakantieperiode van onze school in Mouscron niet samenvalt met die van de school van zijn kinderen in Tourcoing. En de Franse vrienden van Ahmed vinden dat hij te veel met een Belgisch accent praat sinds hij in België werkt …

Séverine: “Ik stel vast dat de denkpatronen sterk verschillen.”

Onze twee landen en drie regio’s vormen de rode draad doorheen de loopbaan van Séverine Flahault.  Tijdens haar eerste job in Frankrijk werkte ze voor het eerst samen met Belgen: Walen en Vlamingen. Tegenwoordig werkt Séverine als Coördinatrice Mobiliteit en Werk bij het Agentschap van de Eurometropool, dat gevestigd is in Kortrijk. “Ik heb altijd in een omgeving gewerkt met grote culturele, nationale of taalkundige verschillen. Ik hou van experimenteren, innoveren, elkaar helpen en good practices uitwisselen.” Séverine is afkomstig van Emmerin, ten zuiden van Lille. Het enige nadeel van haar grensoverschrijdende job zijn de verplaatsingen tussen haar woon- en werkplaats, vertrouwt ze me toe. “Ik beheers het Nederlands niet perfect, en aanvankelijk was ik dus ook een beetje bang om in Vlaanderen te werken, maar ik kan rekenen op de steun van mijn collega’s. Werken aan de andere kant van de grens draagt bij aan mijn persoonlijke ontwikkeling; ik ontdek andere denkpatronen, waardoor ik mijn eigen logica soms in vraag stel.”

Tot slot

De term ‘grensarbeider’ laat aan duidelijkheid niets te wensen over, maar ik blijf toch wat op mijn honger zitten. Ik zou graag een ander woord bedenken om de personen te benoemen die elke dag de grens oversteken en daarbij de verschillen tussen onze regio’s omarmen, zich openstellen voor de buren, blijk geven van constante nieuwsgierigheid en nieuwe contacten aanknopen. Onze regio lijkt op het eerste gezicht misschien complex met haar verschillende talen, grenzen, nationaliteiten, tradities, zeden en gewoonten, maar ik ben ervan overtuigd dat dit net de rijkdom, schoonheid en het unieke karakter van de regio uitmaakt.

Tekst:

Marie-Hélène Willems, Eurometropolis News

Ik ben Kortrijkzaan en werk als leerkracht Frans als Vreemde Taal in Mouscron.