Energie

Het Maison du projet de la Lainière : de kringloopeconomie in de bouwsector

Als het gebouwenpatrimonium in jouw regio getuigt van het rijke verleden van de textielindustrie, is het niet evident om dat in ere te herstellen zonder kap- en breekwerk. Hoe kun je de pracht van toen terugbrengen en tegelijk op duurzame wijze innoveren? Het Maison du projet de la Lainière laat zien dat renoveren en innoveren hand in hand kunnen gaan.

De locatie is op zich al grensverleggend: pal in het midden tussen Wattrelos en Roubaix, en op een paar meter van Moeskroen. Zestig jaar geleden floreerde hier de grote industriële site La Lainière. De gebouwen zien er triest en vervallen uit, maar binnenkort zal hier een nieuwe wijk verrijzen met een gemengd bedrijvenpark (70%) en woningen (30%). De motor achter het grote project uit het “Handvest voor bedrijvenparken in de 21ste eeuw” van de Eurometropool is Ville Renouvelée uit Lille, een onderneming gespecialiseerd in stedenbouwkundige projecten. Het doel van dit alles? De economie en de werkgelegenheid in de regio een boost geven. 

De eerste stap was het bouwen van het Maison du projet de la Lainière, het uithangbord van de hele werf. Je zou er zo aan voorbijlopen, maar het staat er wel degelijk, knus genesteld tussen allemaal vervallen gebouwen. Als je de grote zaal binnenstapt en ziet hoe alles baadt in het licht, heb je maar één vraag: waarom is dit gebouw zo anders dan andere duurzame gebouwen? Emilie Durigneux, coördinator van het Maison du projet de la Lainière, legt uit dat er achter de eenvoudige volledig houten structuur allemaal slimme snufjes schuilgaan. Het huis fungeert als een soort kijkwoning voor de kringloopeconomie in de bouwsector en is het eerste gebouw volgens het C2C-concept (cradle to cradle) in Frankrijk.

C2C houdt in dat al het materiaal dat werd gebruikt later een andere toepassing kan krijgen, zonder gevaar voor mens en natuur, vertelt Emilie Durigneux. Het Maison du projet de la Lainière is modulair opgebouwd en kan volledig uit elkaar worden gehaald. Als een soort legohuisje op mensenmaat ! De principes van ecologisch bouwen, de kringloopeconomie en landschapsarchitectuur liggen aan de basis van dit nieuwe afvalloze bouwconcept. Als eerste gebouw van deze soort in Frankrijk is het huis een echte innovatie, en innoveren gaat niet zonder experimenteren. Bouwheer SEM Ville Renouvelée heeft dan ook samengewerkt met NeoEco voor een voorafgaande analyse van het terrein en de kenmerken ervan (ondergrond, soorten stenen, enz.), om na te gaan welke materialen beschikbaar en (her)bruikbaar waren. Volgens Amine Kadiri, verantwoordelijke van de Afdeling Kringloopeconomie van NecoEco, was de zoektocht naar de meest duurzame oplossing een werk van lange adem, met veel uittesten en proberen.

In het Maison du projet de la Lainière vormen duurzame en hernieuwbare bronnen de rode draad, samen met een grote portie creativiteit. Biologische bouwmaterialen, gebruik van regenwater, compostproductie dankzij droogtoiletten, een opblaasbare vergaderzaal, meubels op wieltjes die je kunt zetten waar je maar wil … Eigenlijk is het huis niet meer dan een kader, dat je kunt invullen en inrichten zoals je zelf wil, afhankelijk van je behoeften en je publiek. Vandaag dient het huis vooral om te sensibiliseren rond nieuwe bouwtechnieken, al doet het tegelijk dienst als ontmoetingsruimte en promotieruimte voor het nieuwe bouwproject, uiteraard zonder het industriële verleden van de locatie te vergeten. Het is ook een plaats waar buurtbewoners samenkomen en zelf mee recycleren: ze kunnen bijvoorbeeld hun eigen groenafval naar de composthoop brengen. En C2C wordt ook buiten toegepast, bij het selecteren van de bouwstenen, de locatie voor de waterafvoer, of de groenaanleg en de plekjes waar de natuur haar gang mag gaan.

Het huis staat er niet voor eeuwig: binnenkort wordt het uit elkaar gehaald. De materialen krijgen een andere bestemming, maar de positieve impact en het gesaneerde terrein blijven. Daarmee is het verhaal echter niet af: het duurzame denkkader is overal aanwezig, niet alleen in het Maison du projet de la Lainière, maar ook in het stedenbouwkundig beleid van de duurzame steden en gemeenten in de regio. Zo stelde Alexandre Garcin, verantwoordelijke voor duurzame ontwikkeling bij de stad Roubaix, onlangs het initiatief “Afvalloze stad, afvalloze gezinnen” voor, bedoeld om verspilling tegen te gaan. Het ludieke initiatief biedt vrijwillige gezinnen uit Roubaix een grote uitdaging: zij moeten proberen om hun afvalproductie binnen één jaar met 50% te verminderen. Ze worden daarbij begeleid door een coach die ze helpt om hun vastgeroeste gewoonten te doorbreken en die voor hen oplossingen op maat bedenkt. Een eenvoudig maar efficiënt idee dat aantoont dat ook steden en gemeenten een rol te spelen hebben in de ecologische omwenteling!


Geïnteresseerd in de energiebezoeken? Klik hier en lees er alles over!

Het volgende bezoek gaat door op 26 september. We bezoeken het Centre Terre et Pierre in Tournai: ik ga mee!