Europa

"Europa, ik hou (niet) van jou?": hoe zit het met het Europa van de burger? 

Europa, die grote mysterieuze, complexe entiteit, die grote regio waartoe ons land en onze buurlanden behoren, is veel veranderd sinds haar oprichting.  Sommige grenzen vervaagden, andere werden versterkt. Maar wat betekent Europa vandaag voor mij, voor ons?  Hoe ziet men de toekomst van deze entiteit?

Om die vragen te beantwoorden, organiseerde de Eurometropool op 27 oktober laatstleden in La Petite Fabriek een grote participatieve en innovatieve burgerraadpleging over het Europa van vandaag en dat van morgen – “Europa: ik hou (niet) van jou?”. Het was de ideale gelegenheid voor de burgers om de institutionele codes te kraken, om zijn of haar stem te laten horen, om bepaalde zaken in vraag te stellen en om zich te profileren als influencer. 

Er was eens Europa

Het evenement start in volledige duisternis. De 120 aanwezigen vragen zich af wat hen te wachten staat. De aanpak van deze burgerraadpleging is immers verrassend en innovatief: men wil alle deelnemers de kans geven hun emoties – zowel positieve als negatieve – te uiten. Plots weerklinkt een stem. Een verteller (Emmanuel De Loeul) verschijnt op het podium en vertelt het verhaal van Europa, een Fenicische prinses naar wie ons continent genoemd werd. Doel: iedereen een gemeenschappelijke basis geven om vervolgens de dialoog op te starten. Na het verhaal vragen de facilitatoren (Faciliyo & Monkey) aan alle deelnemers om aan twee buren, die ze niet kennen, te vertellen waarom ze hier vandaag aanwezig zijn. Wat hebben ze geleerd uit het verhaal? Wat heeft hen verbaasd of gestoord? De gesprekken worden in gang gezet, de onbekenden zijn niet langer onbekend. Deze ijsbreker zet de toon: openheid en mondigheid staan centraal tijdens deze bijeenkomst.

Europa, ik hou (niet) van jou

Nu iedereen meer op zijn gemak is, is het tijd om wat te bewegen en de ruimte in te nemen. In de vier hoeken van de zaal gaan er verschillende bordjes de lucht in: een beetje, veel, hartstochtelijk veel, helemaal niet. Het spel bestaat erin een antwoord te geven op de vraag: hoeveel hou ik van Europa? Daarvoor moeten de deelnemers op een bepaalde afstand van de bordjes gaan zitten om hun gevoelens te kwantificeren. Sommigen aarzelen en gaan wat verder of dichter zitten. De deelnemers die dit wensen, kunnen daarna hun gevoelens in één minuut toelichten. De micro gaat door de zaal en we aanhoren uiteenlopende getuigenissen, zowel op inhoudelijk als op vormelijk vlak. Een student declameert een poetryslam over deze tegenstelling van een Europa dat hij graag ziet, maar dat het leven bemoeilijkt; een vrouw is lovend over de open grenzen; een man kan zijn ontgoocheling niet verbergen: hij heeft Europa veel gegeven, maar hij gelooft er niet meer in. Er zijn veel emoties. Ter afsluiting van deze sessie kunnen de deelnemers met hun stem of lichaamstaal uiting geven aan hun gevoelens.  Er weerklinken “oh’s” en “ah’s” in La Petite Fabriek, die verworden tot een positieve schreeuw. 

World Café

Nadat we ons van die emotionele ballast hebben ontdaan, wordt er opnieuw bewogen. Zoals ze aangekondigd hebben, veranderen de facilitatoren voortdurend de codes om te mengen en te co-creëren. Gedurende 2x20 minuten denken de deelnemers in groepjes van vier na over twee vragen: Mocht ik de keuze hebben om opnieuw Europeaan te worden, voor welk Europa zou ik kiezen? Wat levert dat Europa voor mij op? Na deze besprekingen wordt een conclusie geformuleerd rond een finale en individuele vraag: Wat is, volgens u, de eerste stap in de richting van hetgeen hier vanavond werd besproken? Op basis van deze feedback krijgt men een beeld hoe de deelnemers het Europa van morgen zien. Drie grote thema’s komen steeds terug: een sociaal Europa, een ecologisch Europa en een Europa van de burger. De output van dit evenement zal rechtstreeks naar de ministeries van Buitenlandse Zaken van beide landen verstuurd worden, en daarna naar de Europese Raad, die de resultaten van alle Europese burgerraadplegingen zal bundelen. Met andere woorden: dit evenement was de gelegenheid bij uitstek om de gevoelens en verwachtingen van de burgers rechtstreeks over te maken aan Europa. Maar daar stopt het niet bij. De resultaten zullen ook aan de deelnemers bezorgd worden, zodat ze die als basis kunnen gebruiken voor de volgende twee bijeenkomsten rond de Europese verkiezingen. Er staan de participatieve democratie nog mooie momenten te wachten.

Muziek, frietjes, bier en witlof

Daarna verschijnt Emmanuel De Loeul opnieuw ten tonele, die een optimistisch en wijs verhaal vertelt: “Er zal eens een Europa zijn”, alvorens het feestelijke luik van de avond in te zetten. Het is ondertussen 21u: na de inspanning, de ontspanning! Het ogenblik is aangebroken om kennis te maken met de andere deelnemers, met een biertje in de hand, aanschuivend bij het frietkraam dat voor deze gelegenheid voorzien werd. De Voorzitter van het Forum, Sébastien Poliart, interviewt de deelnemers, met witlof die dienst doet als micro: “Mocht jij kunnen toveren, wat zou je dan tevoorschijn of wegtoveren in Europa?” In de zaal, waar enkele uren eerder nog volop van gedachten werd gewisseld, treden ondertussen verschillende bands uit de drie deelregio’s op. We luisteren naar de ambitieuze rock van Iron Blood uit Doornik, de psychedelische elektropop van Roken is Dodelijk uit Lille en de energieke indie rock van MoonEye uit Zwevegem. Daarna wordt plaats gemaakt voor een dj, die tot laat in de nacht het beste van zichzelf geeft. Er wordt gedanst, gepraat en gelachen: dit is Europa. Een grote mix, veel nieuwe contacten … en een beetje bier.

Dit evenement van 27 oktober was het eerste van een reeks van drie belangrijke evenementen: de volgende afspraak is in februari 2019 waarbij de resultaten van de burgerraadpleging van oktober 2018 zullen worden voorgelegd aan institutionele vertegenwoordigers van Europa en aan verschillende kandidaten voor de Europese verkiezingen; in juni 2019 zullen de burgers het resultaat van de Europese verkiezingen van mei 2019 analyseren. We rekenen op uw aanwezigheid!


---

Meer info: